ဒကာတစ္ေယာက္က ေမးေလွ်ာက္လာပါတယ္။ “ဘုန္ုးဘုန္းဘုရား တပည့္ေတာ္ အခုုတေလာ ကုုိယ့္ကုုိယ္ကုုိ စိတ္ေတြအရမ္း ၾကမ္းလာတယ္လုုိ႔ ခံစားမိပါတယ္၊ ထစ္ခနဲဆုိ စိတ္တုုိလုုိက္၊ ထစ္ခနဲဆုုိ အလုုိမက်ျဖစ္လုုိက္၊ ထစ္ခနဲဆုုိ ပါးစပ္က ဆဲလုုိက္ဆုုိလုုိက္ စတာေတြ အလြယ္တကူကုုိ လုုပ္ျဖစ္လာတယ္လုုိ႔ ထင္ပါတယ္၊ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရရင္ တပည့္ေတာ္ စိတ္႐ုိင္းေတြ ဝင္ေနတယ္ဆုုိတာ သတိျပဳမိလာပါတယ္၊ သတိျပဳမိတဲ့အေလ်ာက္ ထိန္းႏုုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾကည့္ေပမယ့္ မရဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္ဘုုရား၊ အဲဒါ ဘယ္လုုိလုုပ္ရင္ ေကာင္းမယ္ဆုုိတာ တပည့္ေတာ္ကိုု အႀကံျပဳ မိန္႔ၾကားေပးပါး ဘုုရား”ဆုုိၿပီး သူကအႀကံဉာဏ္ ေတာင္းခံရင္း ေလွ်ာက္ထားလာပါတယ္။
သူ႔ေလွ်ာက္ထားခ်က္ကုိ နားေထာင္ၿပီး “အင္း ဒါဆုိရင္ေတာ့ ဒကာ့မွာ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ မ်ားေနၿပီး ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ သက္ေရာက္မႈေတြက မေကာင္းဘဲ ျဖစ္ေနတဲ့ သေဘာရွိပါတယ္၊ ပတ္ဝန္းက်င္မွာရွိတဲ့ အလုုပ္ေတြရယ္၊ အလုုပ္မွာရွိတဲ့ သူေတြရဲ႕ အျပဳအမူေတြရယ္၊ အလုုပ္မွာရွိတဲ့ ဖိအားေတြရယ္ စတာေတြက ဒကာ့ကုိ စိတ္အစဥ္ၾကမ္းတမ္းေအာင္၊ အလုုိမက် ျဖစ္ေအာင္ လုုပ္ေနတဲ့ သေဘာရွိပါတယ္၊ ပုုိဆုုိးတာက အဲဒီလုုိ ဖိအားေတြ ရွိေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘာသာတရားနဲ႔ ေဝးကြာၿပီး မထူးပါဘူးဆုိကာ ျဖစ္သလုုိ ေနပစ္လုုိက္တာက စိတ္ကုုိပုုိၿပီး ၾကမ္းတမ္းေစတတ္တဲ့ သေဘာရွိပါတယ္၊ စိတ္အစဥ္ကုုိ ႏူးည့ံသိမ္ေမြ႕ေအာင္ လုုပ္ေပးႏုုိင္တဲ့ တရားနားတဲ့အလုုပ္၊ တရားစာဖတ္တဲ့ အလုုပ္၊ တရားမွတ္တဲ့ အလုုပ္၊ ေမတၱာပုုိ႔ ဂုုဏ္ေတာ္ပြားတဲ့ အလုုပ္၊ ကုုိယ္က်င့္တရားေကာင္းေအာင္ ထိန္းသိမ္းတဲ့ အလုုပ္ေတြနဲ႔ ေဝးကြာေစမႈဟာလည္း ဘဝမွာ စိတ္အစဥ္ကုုိ ပုုိမုုိၿပီး ရုုိင္းစုုိင္းေစတတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္” စသျဖင့္ ေျပာျပရင္း စိတ္ကုုိေျပာင္းလဲေစတတ္တဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ စိတ္ကုုိႏူးည့ံေစတတ္တဲ့ ဓမၼအားေတြအေၾကာင္း ေျပာၾကားေပးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ စိတ္ရဲ႕ဖိအားနဲ႔ အဲဒီဖိအားကုိ ရင္ဆုုိင္ေက်ာ္လႊားႏုုိင္တဲ့ အသိတရားအေၾကာင္း အႀကံျပဳ ေျပာၾကားေပးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ဟုုတ္ပါတယ္။ လူဟာ ကုုိယ့္ကုုိယ္ကုုိ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ႏုုိင္မႈက အဓိကက်ေပမယ့္ ပုုထုုဇဥ္ေတြအတြက္ အဲဒီလုုိ စိတ္ထိန္းေၾကာင္းမႈ အပုုိင္းမွာ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ႐ုိက္ခတ္မႈ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ လႊမ္းမုုိးမႈေတြဟာ အမ်ားႀကီး သက္ေရာက္မႈ ရွိေနတတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခါတေလ ဗီဇေကာင္းတဲ့ သူေတြေတာင္မွ ပတ္ဝန္းက်င္ မေကာင္းရင္ မေကာင္းတဲ့ လႊမ္းမုုိးမႈေတြ ကူးစက္ခံရတတ္သလုုိ ေမြးလာတဲ့ ဗီဇက မေကာင္းေပမယ့္ ပတ္ဝန္းက်င္ေကာင္းရင္ ေကာင္းတဲ့အမူအက်င့္ေတြဘက္ကုိ အထုုိက္အေလ်ာက္ ေျပာင္းသြားတတ္တာလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒီသေဘာတရားကုိ ႏုုိင္ငံျခားမွာ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေရာက္ေနၾကတဲ့ သူေတြက ပုိၿပီးသိရွိ ခံစားမိၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွာကေတာ့ ပုိက္ဆံရတာ တစ္ခုုကလဲြၿပီး က်န္တဲ့အပုိင္းမွာ ဖိအားေတြနဲ႔ပဲ လႊမ္းမုုိးခံေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အလုုပ္ရဲ႕ ဖိအားက တစ္မ်ိဳး၊ အလုုပ္ရွင္ရဲ႕ ဖိအားကတစ္မ်ိဳး လုုပ္ေဖာ္ကုုိင္ဖတ္ေတြရဲ႕ ဖိအားကတစ္မ်ိဳး စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေနတဲ့ၾကားက အိမ္ကုုိလႊမ္းလုုိ႔ ဖုုန္းဆက္မိျပန္ေတာ့ အိမ္ကၾကားရတဲ့ သတင္းစကားေတြက ဖိအားကုိ မတြန္းလွန္ႏုုိင္ဘဲ စိတ္အစဥ္ကုုိ ပုုိၿပီး ပိျပားသြားေစတတ္ၾက ျပန္ပါတယ္။
အဲဒီလုုိ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ဖိအားေတြဝင္ၿပီး စိတ္အစဥ္မွာ ပင္ပန္းေနတဲ့ သူေတြအေနနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ေကာင္းနဲ႔ အေပါင္းအသင္းေကာင္းဟာ သိပ္ကုုိအဓိက က်လွပါတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္ေကာင္းနဲ႔ အေပါင္းအသင္းေကာင္းေတြရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈအားဟာ က်ေနတဲ့ စိတ္ကုိ ျပန္လည္တက္ၾကြ ေစတတ္ၿပီး ခြန္အားေတြကုုိ ျဖစ္ေစတတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္မေကာင္းလုုိ႔ ဖိအားေတြကုုိ ျဖစ္ေပၚေစတတ္ေပမယ့္ အေကာင္းဘက္ကုုိ ညြန္ျပေပး၊ အားျပဳေပးမယ့္ ကလ်ာဏမိတၱရဲ႕ ပံ့ပုုိးမႈဟာ ဖိအားေတြကေန ႐ုုန္းထြက္ႏုုိင္တဲ့အထိ ပံ့ပုုိးေပးႏုုိင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အဲဒီလုုိ ကလ်ာဏမိတၱရဲ႕ အားေတြအျပင္ ျမတ္ဗုုဒၶရဲ႕ ဓမၼအားေတြနဲ႔ပါ တဲြၿပီး ဘဝကုုိဓမၼနဲ႔ ယွဥ္လာႏုိင္မယ္ဆုုိရင္ေတာ့ ဒါဟာ ဖိအားကုုိ အသိတရားနဲ႔ ေက်ာ္လႊားႏုုိင္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဖိအားေတြေၾကာင့္ စိတ္အစဥ္ေတြ ၾကမ္းတမ္းလာၿပီး အသိတရားပါ ေပ်ာက္လာတဲ့အခါမွာ တရားဓမၼအားနဲ႔ ျပန္လည္ျပဳျပင္ႏုုိင္ျခင္းဟာ ဘာနဲ႔မွမတူတဲ့ အေကာင္းဆုုံး ျပဳျပင္ႏုုိင္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျပာင္းလဲျခင္းေတြထဲမွာ ဘဝကုုိ ဓမၼနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းဟာ တကယ့္ကုုိ ႏူးည့ံသိမ္ေမြ႕တဲ့ အေျပာင္းအလဲပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ေသခ်ာေတြးၾကည့္ရင္ စိတ္ၾကမ္းေတြဝင္လာတယ္၊ စိတ္အစဥ္႐ုုိင္းလာတယ္၊ စိတ္မွာ အလုုိမက်တာေတြ၊ စိတ္ဆုုိးစိတ္တုုိတာေတြ ျဖစ္လာေနတယ္ဆုုိတာဟာ တကယ္ေတာ့ စိတ္မွာ အသိတရားေတြ နည္းလာ၊ ကုုိယ္က်င့္တရားေတြ ေလ်ာ့လာ၊ ေမတၱာအားေတြက်လာလုုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သာမန္ၾကည့္ရင္ေတာ့ အခုုလုုိ စိတ္႐ုုိင္းစိတ္ၾကမ္းေတြ ျဖစ္လာတယ္ဆုုိတာဟာ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ႐ုုိက္ခတ္မႈေတြ၊ ေလာကဓံေတြေၾကာင့္လုုိ႔ ဆုုိႏုုိင္ေပမယ့္ တကယ္တမ္း အဓိက အခရာက်တာက အသိတရား၊ အက်င့္တရားေတြနဲ႔ ကုုိယ္ကုုိယ္ကုုိ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ႏုုိင္မႈ အားနည္းလုုိ႔ပဲလုုိ႔ ဆုုိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အတက္အက် အနိမ့္အျမင့္ အဆုုိးအေကာင္းစတဲ့ ေလာကဓံဆုုိတာကေတာ့ အားလုုံးအတြက္ အခ်ိန္မေရြး ေျပာင္းလဲျဖစ္ပ်က္ေနၾကမွာပဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအေျပာင္းအလဲေတြအေပၚမွာ အသိတရားလက္ကုုိင္ထားၿပီး ရင္ဆုုိင္ေက်ာ္လႊားႏုုိင္မႈ အားနည္းတဲ့သူဟာ ဒီဒဏ္ေတြကုုိ ပုုိၿပီးခံစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖိအားနဲ႔ အေျပာင္းအလဲ တရားေတြကုုိ ခံႏုုိင္ရည္ရွိဖုုိ႔အတြက္ အသိတရားနဲ႔ အက်င့္တရားက သိပ္အေရးႀကီးတယ္လုုိ႔ ဆုုိရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဆုုိေတာ့ကား အသိတရားေတြ၊ အက်င့္တရားေတြ ပုုိမုုိတုုိးတက္ လာဖုုိ႔အတြက္ အေကာင္းဆုုံး နည္းလမ္းကုိ ရွာေဖြၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ အေကာင္းဆုုံးက တရားႏွလုုံးသြင္းၾကဖုုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တရားအသိရွိတဲ့သူ၊ တရားအက်င့္ ရွိတဲ့သူဟာ တရားနဲ႔အညီ ေနထုုိင္က်င့္သုုံး လာတတ္တဲ့အတြက္ အမူအရာေတြဟာ သိသိသာသာကုုိ ေျပာင္းလဲလာတတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ အျပဳအမူ၊ အေျပာအဆုုိ၊ အႀကံအစီေတြဟာ တရားအားနဲ႔ တျဖည္းျဖည္း ပါးပါးလာၿပီး စိတ္အစဥ္ဟာ ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႔လာေတာ့တတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အားလုုံးဟာ မၿမဲဘူးဆိုုတဲ့ ဓမၼအသိကုုိ ႏွလုံးသြင္းထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္လည္း ငါဆုုိတဲ့ မာနေတြဟာ ခဝါက်လာၿပီး လူအမ်ားအေပၚ ကုုိယ္ခ်င္းစာတရားေတြ ထားတတ္လာေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တရားတကယ္သိလာၿပီဆုုိရင္ အသိတရားနဲ႔ အက်င့္တရားေတြပါ တုုိးတက္လာၿပီး အဲဒီအသိအက်င့္ကပဲ ကုုိယ့္ကုုိယ္ကုုိ ထိန္းသိမ္းထားႏုုိင္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္းစစ္ေတာ့ ဒါဟာ တရားနဲ႔အညီ က်င့္သုံးေနထုုိင္လာတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ဖိအားေတြမ်ားၿပီး စိတ္ပင္ပန္းကာ စိတ္ၾကမ္းလာၾကတဲ့ သူေတြအေနနဲ႔ ဒီလုုိျဖစ္လာတာဟာ ကုုိယ့္သႏၲာန္မွာ အသိတရား၊ အက်င့္တရားနဲ႔ ဓမၼအားေတြ ေလ်ာ့နည္းလာလုုိ႔ ျဖစ္တယ္ဆုုိတာ သတိျပဳ ဆင္ျခင္ၿပီး ၾကမ္းတမ္း႐ုုိင္းစုုိင္းလာတဲ့ ကုုိယ္ႏႈတ္စိတ္ အမူအရာေတြကုုိ ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႕ၿပီး ေလာကဓံကုုိ သည္းခံႏုုိင္တဲ့ စိတ္အစဥ္ေတြ တုုိးတက္လာဖုုိ႔အတြက္ တရားမ်ားမ်ားနာ၊ ကုုိယ္က်င့္သီလကုုိ လုုံေအာင္ေစာင့္ထိန္း၊ ေမတၱာလည္းပုုိ႔ ဂုုဏ္ေတာ္လည္းပြားကာ ဝိပႆနာ တရားပါ အားထုုတ္ရင္း တရားအလုုပ္နဲ႔ အတူ ကုုိယ့္ကုုိယ္ကုုိ အုုပ္ခ်ဳပ္ႏုုိင္ေအာင္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း ေနထုုိင္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ဖိအားနဲ႔ အသိတရားအေၾကာင္း သတိထားႏုုိင္ေအာင္ သိသမွ်နဲ႔ အသိမွ်လုုိက္ရပါတယ္။
