စိတ္ညစ္ရင္ဘာလုပ္လဲလုိ႔ တစ္ေယာက္ေယာက္က ဘုန္းဘုန္းကုိ ေမးလာမယ္ဆုိရင္ ဘုန္းဘုန္းကေတာ့ “စိတ္ညစ္တဲ့အခါ တိတ္ဆိတ္တဲ့ ေနရာတစ္ခုမွာ တစ္ေယာက္တည္းေနၿပီး မ်က္လႊာေလးကုိ အသာခ်လုိ႔ ကုိယ့္စိတ္ကုိ ကုိယ့္ခႏၶာကုိယ္ တစ္ခုလုံးကုိ ၿခဳံၿပီးအာ႐ုံျပဳရင္း ေပါ့ေပါ့ပါးပါးေလးပဲ ဝင္ေလထြက္ေလေလးကုိ အေျခခံထားၿပီး စိတ္နဲ႔႐ုပ္မွာ ေပၚလာတဲ့အာ႐ုံေတြကုိ အရွိအတုိင္း လုိက္သိေနတတ္တဲ့ အက်င့္ေလးနဲ႔ ေနႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားတယ္”လုိ႔ ျပန္ေျဖျဖစ္မွာပါ။ အရင္တုန္းကေတာ့ စိတ္ညစ္ရင္ တစ္ျခားအာ႐ုံတစ္ခုခုနဲ႔ ေျပာင္းၿပီးစိတ္ညစ္ ေဖ်ာက္တတ္ေပမယ့္ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ အေကာင္းဆုံးနဲ႔ အၿငိမ္းခ်မ္းဆုံးနည္းျဖစ္တဲ့ ဘုရားရွင္ရဲ႕အားေတြကုိပဲယူၿပီး ညစ္တဲ့စိတ္ကုိ သစ္ေအာင္လုပ္ျဖစ္ပါတယ္။
ဟုတ္ပါတယ္။ စိတ္ညစ္ေဖ်ာက္နည္းေတြ အမ်ိဳးအမ်ိဳးရွိတဲ့အနက္ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ စိတ္ညစ္ရင္ အိပ္ျပစ္ရင္လည္း အိပ္ၾကလိမ့္မယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ စိတ္ညစ္ရင္ အရက္ေသာက္ျဖစ္ရင္လည္း ေသာက္ၾကလိမ့္မယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႕လည္း ဟိုလုပ္ဒီလုပ္ ဟုိသြားဒီသြား လုပ္ရင္လုပ္ၾကလိမ့္မယ္။ ဘယ္လုိပဲ လုပ္လုပ္ စိတ္ညစ္လုိ႔ အဲဒီစိတ္ကုိ အိပ္တာ၊ ေသာက္တာ၊ စားတာ၊ သြားတာလာတာေတြနဲ႔ ေျဖၾကျခင္းဟာ ခဏေလာက္ပဲ ညစ္ေနတဲ့စိတ္ကုိ ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ ျဖစ္ေစၾကတာျဖစ္လုိ႔ ဒီနည္းေတြဟာ အေကာင္းဆုံးနည္း မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ထင္ပါတယ္။ အေကာင္းဆုံးနည္းကေတာ့ စိတ္ညစ္ရင္ စိတ္အညစ္အေၾကးေတြ ကင္းၿပီးျဖစ္တဲ့ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အားေတြနဲ႔ ညစ္တာကုိ သစ္ေအာင္လုပ္တာ အေကာင္းဆုံးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတာ စိတ္မွာအညစ္အေၾကး ျဖစ္သြားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ရဲ႕ သေဘာက ႀကံစည္ေတြးေတာျခင္း သေဘာရွိၿပီး အာ႐ုံေနာက္ကုိ လုိက္သြားတတ္တဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။ အဲဒီလုိ သေဘာရွိတဲ့စိတ္ဟာ လုိက္သြားတဲ့အာ႐ုံကုိ အမွီျပဳၿပီး ေကာင္းတဲ့စိတ္၊ မေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြ ျဖစ္ေပၚသြားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အမွီျပဳရတဲ့အာ႐ုံဟာ ေကာင္းတဲ့အာ႐ုံဆုိရင္ စိတ္ဟာေကာင္းတဲ့စိတ္ ျဖစ္တတ္ၿပီး အမွီျပဳရတဲ့ အာ႐ုံဟာ မေကာင္းတဲ့အာ႐ုံဆုိရင္ စိတ္ဟာလည္း မေကာင္းတဲ့စိတ္ ျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။ ဆုိေတာ့ကား ဒီစိတ္ကုိ ေကာင္းတဲ့အာ႐ုံ မေကာင္းတဲ့အာ႐ုံမွာ ျဖစ္ေစဖုိ႔ ေထာက္ပံ့ေပးေနတာက ဘာေတြလဲဆုိေတာ့ ေစတသိက္တရားေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေစတသိက္ဆုိတာ အာ႐ုံကုိ ေစ့ေဆာ္ေပးတဲ့တရား၊ ေထာက္ပံ့ေပးတဲ့ တရားေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေစတသိက္ဆုိေတာ့ ဘာမွန္းမသိဘဲ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ၊ အေလာဘ၊ အေဒါသ၊ အေမာဟ၊ မာန၊ ဒိ႒ိစတဲ့ တရားေတြကုိ စာသံေပသံနဲ႔ ေစတသိက္လုိ႔ ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေစတသိက္တရားက စိတ္ကုိေစ့ေဆာ္ ေထာက္ပံ့ေပးလုိက္တဲ့အတြက္ စိတ္မွာလည္း ေကာင္းစိတ္၊ မေကာင္းစိတ္ေတြ ျဖစ္သြားတဲ့သေဘာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အလြယ္ေျပာရင္ေတာ့ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတာ စိတ္ကုိညစ္ႏြမ္းေစတဲ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ၊ မာနစတဲ့ ကိေလသာ တရားေတြေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ကိေလသာဆုိတဲ့ စကားရဲ႕ တုိက္႐ုိက္အဓိပၸါယ္က ပူေလာင္ျခင္း၊ ညစ္ႏြမ္းျခင္းလုိ႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ ဒီကိေလသာ တရားေတြ ကုိယ့္သႏၲာန္မွာ အျဖစ္မ်ားေနၿပီ၊ အလြန္အကၽြံျဖစ္ေနၿပီဆုိရင္ ကုိယ့္စိတ္မွာ ပူေလာင္ေနေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိေလသာအပူ အေလာင္ခံေနရတဲ့စိတ္ဟာ သန္႔ရွင္းမႈမရွိဘဲ ညစ္ႏြမ္းေနကာ ႐ုပ္ကုိပါ ေဖာက္ျပန္ေစေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသေဘာကုိ ကုိယ္ကုိယ္တုိင္လည္း လက္ေတြ႕သိႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလာဘမ်ားမ်ားျဖစ္တဲ့အခါ၊ ေဒါသမ်ားမ်ားျဖစ္တဲ့အခါ၊ ေမာဟမ်ားမ်ားျဖစ္တဲ့အခါ၊ မာနမ်ားမ်ား ျဖစ္တဲ့အခါ ကုိယ့္သႏၲာန္မွာ ပုံမွန္နဲ႔ကုိ မတူတဲ့ ပူေလာင္မႈေတြ ျဖစ္ေနၿပီး အဲဒီအပူေတြေၾကာင့္ပဲ စိတ္ဟာလည္း ေလးလံထုိင္းမႈိင္းကာ ညစ္ႏြမ္းလာေနတယ္ဆုိတာ သတိျပဳမိရင္ သိၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ကိေလသာ အပူမီးေလာင္ခံရတဲ့ သေဘာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ကား စိတ္ညစ္တဲ့သူေတြ သတိျပဳရမွာက ကုိယ့္စိတ္ေတြ မ်ားမ်ားညစ္ေနေလ၊ ကုိယ့္သႏၲာန္မွာ ကိေလသာ အပူမီးေတြ မ်ားမ်ားေလာင္ခံေနရေလ ျဖစ္ေနတယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီေတာ့ ဒီမီးေတြ ဘာျဖစ္လုိ႔ အေလာင္ခံရတာလဲဆုိရင္ ခုနေျပာခဲ့သလုိ အာ႐ုံေတြေနာက္ကုိ အလြယ္လုိက္တတ္တဲ့ ကုိယ့္စိတ္ကုိ သတိမျပဳ၊ မထိန္းခ်ဳပ္မိဘဲ ေရာက္လာသမွ် အာ႐ုံေတြကုိ လက္ခံလုိက္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာက္လာတဲ့ အာ႐ုံေတြကုိ လက္ခံလုိက္တဲ့ ကုိယ့္စိတ္ဟာ ေကာင္းတဲ့အာ႐ုံေတြကုိ လက္ခံမိလုိက္ရင္ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတဲ့ စကား၊ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတဲ့ ခံစားမႈမ်ိဳး ျဖစ္စရာ အေၾကာင္းမရွိေပမယ့္ မေကာင္းတဲ့အာ႐ုံေတြကုိ လက္ခံမိလုိက္ၾကမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီလုိစိတ္ညစ္တာ၊ စိတ္တုိတာ၊ စိတ္ဆုိးတာ စတဲ့ခံစားမႈမ်ိဳးေတြလည္း အဆက္မျပတ္ ျဖစ္လာၾကေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေသခ်ာေတြးၾကည့္ရင္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ စတဲ့ ကိေလသာအပူမီးေတြ ႏွိပ္စက္ခံရတဲ့အခါ စိတ္မွာလည္း သန္႔ရွင္းမႈမရွိေတာ့ဘူးဆုိတာ အလြယ္တကူ သိႏုိင္ၾကပါတယ္။ မတရားလုိခ်င္တဲ့စိတ္၊ စိတ္ဆုိးစိတ္တုိ ေဒါသျဖစ္တဲ့စိတ္၊ အမွန္အမွားကုိ မခဲြျခားႏုိင္တဲ့စိတ္၊ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ အထင္ႀကီးၿပီး သူတပါးအေပၚ ႏွိမ့္ခ်လုိတဲ့စိတ္၊ မနာလုိတဲ့စိတ္၊ စုိးရိမ္ပူပန္တဲ့စိတ္ စသျဖင့္ စိတ္ေတြအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေနၾကတာဟာ ဒီစိတ္ကုိ ဒီလုိမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ ပူေလာင္ေစ၊ ညစ္ႏြမ္းေစတဲ့ ကိေလသာတရားေတြေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိေလသာရဲ႕ ဖမ္းစားတာကုိ ကုိယ္ကသတိနဲ႔ မထိန္းႏုိင္ဘဲ သူ႔အလုိအတုိင္း လုိက္မိလုိက္တဲ့အတြက္ ကုိယ့္သႏၲာန္မွာ အဲဒီလုိ မေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြ ျဖစ္လာၿပီး ပင္ကုိယ္က အျပစ္ကင္းေနတဲ့စိတ္ဟာ ဒီကိေလသာ အပူမီးေတြေၾကာင့္ ညစ္ႏြမ္းတဲ့အဆင့္အထိကုိ ေရာက္ကုန္ေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကုိပဲ စကားနဲ႔ေျပာေတာ့ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတဲ့ အသုံးေတြနဲ႔ ေျပာဆုိသုံးစဲြၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္းစစ္ေတာ့ စိတ္ညစ္တာေတြဟာ ကိေလသာေတြေၾကာင့္ပဲ ဆုိတဲ့အခ်က္ကုိ သိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဆုိေတာ့ကား ကိေလသာတရားေတြေၾကာင့္ စိတ္ေတြညစ္လာရင္ ကိေလသာကင္းတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ကိေလသာကင္းေစတဲ့ အဆုံးအမေတြနဲ႔ အားယူၿပီး ညစ္တာကုိ သစ္ေအာင္လုပ္ၾကဖုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိအားေတြယူဖုိ႔ဆုိေတာ့ ကိေလသာအကင္းဆုံးနဲ႔ အားအရွိဆုံးျဖစ္တဲ့ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ရဲ႕ အားကုိယူတာဟာ အေကာင္းဆုံးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရားရွင္ရဲ႕အား၊ ဘုရားရွင္ရဲ႕ တရား၊ ဘုရားရွင္ရဲ႕ လမ္းညႊန္မႈနဲ႔ ကိေလသာေတြကုိ ပါးေစၿပီး စိတ္ညစ္တာေတြကုိေဖ်ာက္ကာ ကုိယ့္စိတ္ကုိ သန္႔ရွင္းေစတာဟာ အေကာင္းဆုံးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘုရားရွင္က စိတ္မွာအညစ္အေၾကးျဖစ္ရင္ စိတ္နဲ႔ေဆးမွပဲ သန္႔ရွင္းေစႏုိင္တယ္ ဆုိတာကုိ အေၾကာင္း တုိက္ဆုိင္တုိင္း မိန္႔ေတာ္မူေလ့ရွိပါတယ္။ ကိေလသာ အပူမီးေတြေၾကာင့္ စိတ္ေတြညစ္ႏြမ္း ေနတဲ့အခါ အဲဒီစိတ္ကုိ သိေအာင္ႀကိဳးစားၿပီး သတိနဲ႔ေနဖုိ႔ လမ္းညႊန္ေပးေလ့ ရွိပါတယ္။ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတာ စိတ္ကုိညစ္ေစတဲ့ ကိေလသာ တရားေတြေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ စိတ္မွာဘယ္လုိမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ျဖစ္သိဖုိ႔၊ ရာဂစိတ္ျဖစ္ရင္လည္း ရာဂစိတ္ျဖစ္တာကုိ သိဖုိ႔၊ ရာဂကင္းတဲ့စိတ္ျဖစ္ရင္လည္း ရာဂကင္းတဲ့စိတ္ျဖစ္တာကုိ သိဖုိ႔၊ ေဒါသစိတ္ျဖစ္ရင္လည္း ေဒါသစိတ္ျဖစ္တာကုိ သိဖုိ႔၊ ေမာဟစိတ္ျဖစ္ရင္လည္း ေမာဟစိတ္ျဖစ္တာကုိ သိဖုိ႔ စသျဖင့္ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ သိေနေအာင္ ႀကိဳးစားဖုိ႔ ရွင္ေတာ္ဘုရား ေဟာၾကားေတာ္မူပါတယ္။ အရွင္ဆုံးေျပာရရင္ ဘုရားရွင္က ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အသိရွိၾကဖို႔နဲ႔ သတိမေမ့ၾကဖုိ႔ပဲ ဆုံးမေတာ္မူတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဗုဒၶဘုရားက ဘာျဖစ္လုိ႔ ဒီလုိဆုံးမရတာလဲဆုိေတာ့ သတၱဝါေတြ ဒုကၡအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္တယ္ဆုိတာ မသိရာကေနပဲ ျဖစ္ေနၾကတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီမသိမႈကုိ သိေစခ်င္တဲ့ သေဘာေၾကာင့္ ဒီလုိဆုံးမရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္။ စိတ္ရဲ႕သေဘာက သူဘာျဖစ္တယ္ဆုိတာ မသိရင္ အဲဒီမသိတာကေန စဲြေနေစေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာစိတ္ျဖစ္တာ၊ ညာစိတ္ျဖစ္တာကုိ မသိလုိက္ဘူးဆုိရင္ အဲဒီမသိမႈက အဆုိင္အခဲျဖစ္ၿပီး ပူေလာင္ေစေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔မ်ား ကုိယ့္စိတ္မွာ ဘာျဖစ္တယ္ဆုိတာ သိလုိက္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီစိတ္ဟာ ေရွ႕ကုိဆက္မသြားေတာ့ပါဘူး။ သိလုိက္တဲ့အခုိက္မွာ ရပ္တန္႔သြားၿပီး ေနာက္ေနာက္စိတ္ေတြ ထပ္ထပ္ျဖစ္လာေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆုိၾကပါစုိ႔။ ကုိယ့္စိတ္မွာ ရာဂစိတ္တယ္ဆုိတာ သိလုိက္တယ္ဆုိရင္ အဲဒီရာဂစိတ္ဟာ ေပ်ာက္သြားၿပီး ေနာက္သိစိတ္ ေရာက္လာကာ အဲဒီသိစိတ္ကုိလည္း ေနာက္စိတ္က သိလုိက္မယ္ဆုိရင္ ေရွ႕စိတ္လည္း ေပ်ာက္သြားေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ဟာ တစ္သတ္မွတ္တည္း ထိန္းခ်ဳပ္ထားလုိ႔ ရတဲ့အရာမဟုတ္ေတာ့ ျဖစ္ၿပီးေပ်ာက္ေပ်ာက္သြားတတ္တဲ့ ေရွ႕စိတ္ေနာက္စိတ္ ေျပာင္းလဲတဲ့ အခုိက္ေလးေတြကုိပဲ ၾကားမွာကိေလသာ မခုိေအာင္ သိေနဖုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ သိသိေနလုိ႔ ကိလသာ ၾကားမခုိေတာ့ဘူးဆုိရင္ ဒါဟာ စိတ္အညစ္အေၾကး ကင္းေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္မွာအညစ္အေၾကးကင္းရင္ စိတ္ကသန္႔ရွင္းေနၿပီး စိတ္ညစ္တာေတြလည္း ေပ်ာက္သြားေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အရင္းစစ္ေတာ့ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတာ ကိေလသာ တရားေတြေၾကာင့္ပဲျဖစ္ၿပီး အဲဒီကိေလသာ ၾကားခုိေနတဲ့စိတ္ကုိ သိလုိက္လုိ႔ ေပ်ာက္သြားတယ္ဆုိရင္ ဒါဟာ စိတ္ညစ္တာေတြလည္း ေပ်ာက္သြားတဲ့ သေဘာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ၾကပ္ၾကပ္ညစ္ေလ ကိေလသာအပူေတြ မ်ားမ်ားျဖစ္လာလုိ႔ပဲ ဆုိတာ သိေလျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားၿပီး အဲဒီကိေလသာ အညစ္အေၾကးေတြကုိ သန္႔စင္သြားေအာင္ သတိကပ္ၿပီး သိမွတ္ေပးတဲ့ သတိပ႒ာန္အလုပ္ကုိ ႀကိဳးစားအားထုတ္ၾကဖုိ႔ ဆုိျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဆုိလုိတာက ကိေလသာတရားေတြရဲ႕ ပူေလာင္မႈေၾကာင့္ စိတ္မွာညစ္ႏြမ္းၿပီး စိတ္ေတြညစ္လာတယ္ဆုိရင္ အဲဒီကိေလသာေတြကုိ တုိက္ထုတ္ပစ္ႏုိင္တဲ့ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အားေတာ္ေတြနဲ႔ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကုိယူၿပီး ကုိယ့္စိတ္ကုိ ဘုရားရွိခုိးတာ၊ ေမတၱာပုိ႔တာ၊ ပရိတ္ပ႒ာန္းရြတ္တာ စတဲ့ သမထအက်င့္ တစ္ခုခု၊ ဒါမွမဟုတ္ စိတ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႐ုပ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေပၚလာသမွ် အာ႐ုံေတြကုိ သတိကပ္ၿပီး သိမွတ္ေပးတဲ့ ဝိပႆနာအက်င့္ တစ္ခုခုမွာ အားထုတ္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေလ့က်င့္ၾကဖုိ႔လုိေၾကာင္း၊ စိတ္မ်ားမ်ားညစ္ေလ ဘုရားေရွ႕ကုိ မ်ားမ်ားေရာက္ေအာင္ သြားႏုိင္ေလျဖစ္ေအာင္ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ဆုံးမၿပီး စိတ္အညစ္အေၾကးကုိ စိတ္နဲ႔ ေဆးႏုိင္ဖုိ႔လုိေၾကာင္း အဲဒီလုိ စိတ္မွာျဖစ္တဲ့ ကိေလသာအညစ္ အေၾကးေတြကုိ သတိတရား လက္ကုိင္ထားၿပီး အက်င့္တရားနဲ႔ ပယ္ရွားႏုိင္မယ္ဆုိရင္ ညစ္ေနတဲ့စိတ္ေတြဟာ သစ္လာၾကမွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း စသျဖင့္ ဆုိလုိတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ဘာေၾကာင့္၊ ဘယ္သူ႔ေၾကာင့္၊ ဘာျဖစ္လုိ႔ ညာျဖစ္လုိ႔ စတာေတြေၾကာင့္ စိတ္ေတြညစ္ၿပီး ႐ုပ္ပါညစ္လာတတ္တဲ့ သူေတြအေနနဲ႔ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတာ ဘယ္သူ႔ေၾကာင့္ ဘယ္ဝါေၾကာင့္မ ွမဟုတ္ဘဲ ကုိယ္ကုိယ္တုိင္ပဲ ကုိယ့္စိတ္မွာလက္ခံလုိက္တဲ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ၊ မာန စတဲ့ကိေလသာ တရားေတြေၾကာင့္ ညစ္လာေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီကိေလသာတရားေတြကုိ ျပန္လည္တုိက္ထုတ္ႏုိင္ေအာင္ ကိေလသာကင္းေတာ္မူတဲ့ ဘုရားရွင္ရဲ႕အားနဲ႔ ဘုရားရွင္ရဲ႕ တရားေတာ္ေတြကုိသာ လက္ခံလုိက္နာၿပီး ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ သိေစႏုိင္တဲ့ သမထအက်င့္၊ ဝိပႆနာအက်င့္မ်ားကုိသာ မ်ားမ်ားအားထုတ္ကာ ညစ္ေနတဲ့စိတ္ကုိ သစ္ေအာင္သာ ႀကိဳးစားၾကပါလုိ႔ တုိက္တြန္းရင္း စိတ္မ်ားမ်ားညစ္ေလ ဘုရားေရွ႕ကုိ မ်ားမ်ားေရာက္ေအာင္ ႀကိဳးစားေစဖုိ႔ ေစတနာထား ေမတၱာအားျဖင့္ အသိေပးစကား ပါးလုိက္ရပါတယ္။
ဟုတ္ပါတယ္။ စိတ္ညစ္ေဖ်ာက္နည္းေတြ အမ်ိဳးအမ်ိဳးရွိတဲ့အနက္ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ စိတ္ညစ္ရင္ အိပ္ျပစ္ရင္လည္း အိပ္ၾကလိမ့္မယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ စိတ္ညစ္ရင္ အရက္ေသာက္ျဖစ္ရင္လည္း ေသာက္ၾကလိမ့္မယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႕လည္း ဟိုလုပ္ဒီလုပ္ ဟုိသြားဒီသြား လုပ္ရင္လုပ္ၾကလိမ့္မယ္။ ဘယ္လုိပဲ လုပ္လုပ္ စိတ္ညစ္လုိ႔ အဲဒီစိတ္ကုိ အိပ္တာ၊ ေသာက္တာ၊ စားတာ၊ သြားတာလာတာေတြနဲ႔ ေျဖၾကျခင္းဟာ ခဏေလာက္ပဲ ညစ္ေနတဲ့စိတ္ကုိ ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ ျဖစ္ေစၾကတာျဖစ္လုိ႔ ဒီနည္းေတြဟာ အေကာင္းဆုံးနည္း မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ထင္ပါတယ္။ အေကာင္းဆုံးနည္းကေတာ့ စိတ္ညစ္ရင္ စိတ္အညစ္အေၾကးေတြ ကင္းၿပီးျဖစ္တဲ့ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အားေတြနဲ႔ ညစ္တာကုိ သစ္ေအာင္လုပ္တာ အေကာင္းဆုံးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတာ စိတ္မွာအညစ္အေၾကး ျဖစ္သြားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ရဲ႕ သေဘာက ႀကံစည္ေတြးေတာျခင္း သေဘာရွိၿပီး အာ႐ုံေနာက္ကုိ လုိက္သြားတတ္တဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။ အဲဒီလုိ သေဘာရွိတဲ့စိတ္ဟာ လုိက္သြားတဲ့အာ႐ုံကုိ အမွီျပဳၿပီး ေကာင္းတဲ့စိတ္၊ မေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြ ျဖစ္ေပၚသြားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အမွီျပဳရတဲ့အာ႐ုံဟာ ေကာင္းတဲ့အာ႐ုံဆုိရင္ စိတ္ဟာေကာင္းတဲ့စိတ္ ျဖစ္တတ္ၿပီး အမွီျပဳရတဲ့ အာ႐ုံဟာ မေကာင္းတဲ့အာ႐ုံဆုိရင္ စိတ္ဟာလည္း မေကာင္းတဲ့စိတ္ ျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။ ဆုိေတာ့ကား ဒီစိတ္ကုိ ေကာင္းတဲ့အာ႐ုံ မေကာင္းတဲ့အာ႐ုံမွာ ျဖစ္ေစဖုိ႔ ေထာက္ပံ့ေပးေနတာက ဘာေတြလဲဆုိေတာ့ ေစတသိက္တရားေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေစတသိက္ဆုိတာ အာ႐ုံကုိ ေစ့ေဆာ္ေပးတဲ့တရား၊ ေထာက္ပံ့ေပးတဲ့ တရားေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေစတသိက္ဆုိေတာ့ ဘာမွန္းမသိဘဲ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ၊ အေလာဘ၊ အေဒါသ၊ အေမာဟ၊ မာန၊ ဒိ႒ိစတဲ့ တရားေတြကုိ စာသံေပသံနဲ႔ ေစတသိက္လုိ႔ ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေစတသိက္တရားက စိတ္ကုိေစ့ေဆာ္ ေထာက္ပံ့ေပးလုိက္တဲ့အတြက္ စိတ္မွာလည္း ေကာင္းစိတ္၊ မေကာင္းစိတ္ေတြ ျဖစ္သြားတဲ့သေဘာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အလြယ္ေျပာရင္ေတာ့ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတာ စိတ္ကုိညစ္ႏြမ္းေစတဲ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ၊ မာနစတဲ့ ကိေလသာ တရားေတြေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ကိေလသာဆုိတဲ့ စကားရဲ႕ တုိက္႐ုိက္အဓိပၸါယ္က ပူေလာင္ျခင္း၊ ညစ္ႏြမ္းျခင္းလုိ႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ ဒီကိေလသာ တရားေတြ ကုိယ့္သႏၲာန္မွာ အျဖစ္မ်ားေနၿပီ၊ အလြန္အကၽြံျဖစ္ေနၿပီဆုိရင္ ကုိယ့္စိတ္မွာ ပူေလာင္ေနေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိေလသာအပူ အေလာင္ခံေနရတဲ့စိတ္ဟာ သန္႔ရွင္းမႈမရွိဘဲ ညစ္ႏြမ္းေနကာ ႐ုပ္ကုိပါ ေဖာက္ျပန္ေစေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသေဘာကုိ ကုိယ္ကုိယ္တုိင္လည္း လက္ေတြ႕သိႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလာဘမ်ားမ်ားျဖစ္တဲ့အခါ၊ ေဒါသမ်ားမ်ားျဖစ္တဲ့အခါ၊ ေမာဟမ်ားမ်ားျဖစ္တဲ့အခါ၊ မာနမ်ားမ်ား ျဖစ္တဲ့အခါ ကုိယ့္သႏၲာန္မွာ ပုံမွန္နဲ႔ကုိ မတူတဲ့ ပူေလာင္မႈေတြ ျဖစ္ေနၿပီး အဲဒီအပူေတြေၾကာင့္ပဲ စိတ္ဟာလည္း ေလးလံထုိင္းမႈိင္းကာ ညစ္ႏြမ္းလာေနတယ္ဆုိတာ သတိျပဳမိရင္ သိၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ကိေလသာ အပူမီးေလာင္ခံရတဲ့ သေဘာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ကား စိတ္ညစ္တဲ့သူေတြ သတိျပဳရမွာက ကုိယ့္စိတ္ေတြ မ်ားမ်ားညစ္ေနေလ၊ ကုိယ့္သႏၲာန္မွာ ကိေလသာ အပူမီးေတြ မ်ားမ်ားေလာင္ခံေနရေလ ျဖစ္ေနတယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီေတာ့ ဒီမီးေတြ ဘာျဖစ္လုိ႔ အေလာင္ခံရတာလဲဆုိရင္ ခုနေျပာခဲ့သလုိ အာ႐ုံေတြေနာက္ကုိ အလြယ္လုိက္တတ္တဲ့ ကုိယ့္စိတ္ကုိ သတိမျပဳ၊ မထိန္းခ်ဳပ္မိဘဲ ေရာက္လာသမွ် အာ႐ုံေတြကုိ လက္ခံလုိက္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာက္လာတဲ့ အာ႐ုံေတြကုိ လက္ခံလုိက္တဲ့ ကုိယ့္စိတ္ဟာ ေကာင္းတဲ့အာ႐ုံေတြကုိ လက္ခံမိလုိက္ရင္ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတဲ့ စကား၊ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတဲ့ ခံစားမႈမ်ိဳး ျဖစ္စရာ အေၾကာင္းမရွိေပမယ့္ မေကာင္းတဲ့အာ႐ုံေတြကုိ လက္ခံမိလုိက္ၾကမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီလုိစိတ္ညစ္တာ၊ စိတ္တုိတာ၊ စိတ္ဆုိးတာ စတဲ့ခံစားမႈမ်ိဳးေတြလည္း အဆက္မျပတ္ ျဖစ္လာၾကေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေသခ်ာေတြးၾကည့္ရင္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ စတဲ့ ကိေလသာအပူမီးေတြ ႏွိပ္စက္ခံရတဲ့အခါ စိတ္မွာလည္း သန္႔ရွင္းမႈမရွိေတာ့ဘူးဆုိတာ အလြယ္တကူ သိႏုိင္ၾကပါတယ္။ မတရားလုိခ်င္တဲ့စိတ္၊ စိတ္ဆုိးစိတ္တုိ ေဒါသျဖစ္တဲ့စိတ္၊ အမွန္အမွားကုိ မခဲြျခားႏုိင္တဲ့စိတ္၊ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ အထင္ႀကီးၿပီး သူတပါးအေပၚ ႏွိမ့္ခ်လုိတဲ့စိတ္၊ မနာလုိတဲ့စိတ္၊ စုိးရိမ္ပူပန္တဲ့စိတ္ စသျဖင့္ စိတ္ေတြအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေနၾကတာဟာ ဒီစိတ္ကုိ ဒီလုိမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ ပူေလာင္ေစ၊ ညစ္ႏြမ္းေစတဲ့ ကိေလသာတရားေတြေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိေလသာရဲ႕ ဖမ္းစားတာကုိ ကုိယ္ကသတိနဲ႔ မထိန္းႏုိင္ဘဲ သူ႔အလုိအတုိင္း လုိက္မိလုိက္တဲ့အတြက္ ကုိယ့္သႏၲာန္မွာ အဲဒီလုိ မေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြ ျဖစ္လာၿပီး ပင္ကုိယ္က အျပစ္ကင္းေနတဲ့စိတ္ဟာ ဒီကိေလသာ အပူမီးေတြေၾကာင့္ ညစ္ႏြမ္းတဲ့အဆင့္အထိကုိ ေရာက္ကုန္ေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကုိပဲ စကားနဲ႔ေျပာေတာ့ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတဲ့ အသုံးေတြနဲ႔ ေျပာဆုိသုံးစဲြၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္းစစ္ေတာ့ စိတ္ညစ္တာေတြဟာ ကိေလသာေတြေၾကာင့္ပဲ ဆုိတဲ့အခ်က္ကုိ သိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဆုိေတာ့ကား ကိေလသာတရားေတြေၾကာင့္ စိတ္ေတြညစ္လာရင္ ကိေလသာကင္းတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ကိေလသာကင္းေစတဲ့ အဆုံးအမေတြနဲ႔ အားယူၿပီး ညစ္တာကုိ သစ္ေအာင္လုပ္ၾကဖုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိအားေတြယူဖုိ႔ဆုိေတာ့ ကိေလသာအကင္းဆုံးနဲ႔ အားအရွိဆုံးျဖစ္တဲ့ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ရဲ႕ အားကုိယူတာဟာ အေကာင္းဆုံးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရားရွင္ရဲ႕အား၊ ဘုရားရွင္ရဲ႕ တရား၊ ဘုရားရွင္ရဲ႕ လမ္းညႊန္မႈနဲ႔ ကိေလသာေတြကုိ ပါးေစၿပီး စိတ္ညစ္တာေတြကုိေဖ်ာက္ကာ ကုိယ့္စိတ္ကုိ သန္႔ရွင္းေစတာဟာ အေကာင္းဆုံးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘုရားရွင္က စိတ္မွာအညစ္အေၾကးျဖစ္ရင္ စိတ္နဲ႔ေဆးမွပဲ သန္႔ရွင္းေစႏုိင္တယ္ ဆုိတာကုိ အေၾကာင္း တုိက္ဆုိင္တုိင္း မိန္႔ေတာ္မူေလ့ရွိပါတယ္။ ကိေလသာ အပူမီးေတြေၾကာင့္ စိတ္ေတြညစ္ႏြမ္း ေနတဲ့အခါ အဲဒီစိတ္ကုိ သိေအာင္ႀကိဳးစားၿပီး သတိနဲ႔ေနဖုိ႔ လမ္းညႊန္ေပးေလ့ ရွိပါတယ္။ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတာ စိတ္ကုိညစ္ေစတဲ့ ကိေလသာ တရားေတြေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ စိတ္မွာဘယ္လုိမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ျဖစ္သိဖုိ႔၊ ရာဂစိတ္ျဖစ္ရင္လည္း ရာဂစိတ္ျဖစ္တာကုိ သိဖုိ႔၊ ရာဂကင္းတဲ့စိတ္ျဖစ္ရင္လည္း ရာဂကင္းတဲ့စိတ္ျဖစ္တာကုိ သိဖုိ႔၊ ေဒါသစိတ္ျဖစ္ရင္လည္း ေဒါသစိတ္ျဖစ္တာကုိ သိဖုိ႔၊ ေမာဟစိတ္ျဖစ္ရင္လည္း ေမာဟစိတ္ျဖစ္တာကုိ သိဖုိ႔ စသျဖင့္ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ သိေနေအာင္ ႀကိဳးစားဖုိ႔ ရွင္ေတာ္ဘုရား ေဟာၾကားေတာ္မူပါတယ္။ အရွင္ဆုံးေျပာရရင္ ဘုရားရွင္က ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အသိရွိၾကဖို႔နဲ႔ သတိမေမ့ၾကဖုိ႔ပဲ ဆုံးမေတာ္မူတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဗုဒၶဘုရားက ဘာျဖစ္လုိ႔ ဒီလုိဆုံးမရတာလဲဆုိေတာ့ သတၱဝါေတြ ဒုကၡအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္တယ္ဆုိတာ မသိရာကေနပဲ ျဖစ္ေနၾကတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီမသိမႈကုိ သိေစခ်င္တဲ့ သေဘာေၾကာင့္ ဒီလုိဆုံးမရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္။ စိတ္ရဲ႕သေဘာက သူဘာျဖစ္တယ္ဆုိတာ မသိရင္ အဲဒီမသိတာကေန စဲြေနေစေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာစိတ္ျဖစ္တာ၊ ညာစိတ္ျဖစ္တာကုိ မသိလုိက္ဘူးဆုိရင္ အဲဒီမသိမႈက အဆုိင္အခဲျဖစ္ၿပီး ပူေလာင္ေစေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔မ်ား ကုိယ့္စိတ္မွာ ဘာျဖစ္တယ္ဆုိတာ သိလုိက္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီစိတ္ဟာ ေရွ႕ကုိဆက္မသြားေတာ့ပါဘူး။ သိလုိက္တဲ့အခုိက္မွာ ရပ္တန္႔သြားၿပီး ေနာက္ေနာက္စိတ္ေတြ ထပ္ထပ္ျဖစ္လာေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆုိၾကပါစုိ႔။ ကုိယ့္စိတ္မွာ ရာဂစိတ္တယ္ဆုိတာ သိလုိက္တယ္ဆုိရင္ အဲဒီရာဂစိတ္ဟာ ေပ်ာက္သြားၿပီး ေနာက္သိစိတ္ ေရာက္လာကာ အဲဒီသိစိတ္ကုိလည္း ေနာက္စိတ္က သိလုိက္မယ္ဆုိရင္ ေရွ႕စိတ္လည္း ေပ်ာက္သြားေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ဟာ တစ္သတ္မွတ္တည္း ထိန္းခ်ဳပ္ထားလုိ႔ ရတဲ့အရာမဟုတ္ေတာ့ ျဖစ္ၿပီးေပ်ာက္ေပ်ာက္သြားတတ္တဲ့ ေရွ႕စိတ္ေနာက္စိတ္ ေျပာင္းလဲတဲ့ အခုိက္ေလးေတြကုိပဲ ၾကားမွာကိေလသာ မခုိေအာင္ သိေနဖုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ သိသိေနလုိ႔ ကိလသာ ၾကားမခုိေတာ့ဘူးဆုိရင္ ဒါဟာ စိတ္အညစ္အေၾကး ကင္းေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္မွာအညစ္အေၾကးကင္းရင္ စိတ္ကသန္႔ရွင္းေနၿပီး စိတ္ညစ္တာေတြလည္း ေပ်ာက္သြားေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အရင္းစစ္ေတာ့ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတာ ကိေလသာ တရားေတြေၾကာင့္ပဲျဖစ္ၿပီး အဲဒီကိေလသာ ၾကားခုိေနတဲ့စိတ္ကုိ သိလုိက္လုိ႔ ေပ်ာက္သြားတယ္ဆုိရင္ ဒါဟာ စိတ္ညစ္တာေတြလည္း ေပ်ာက္သြားတဲ့ သေဘာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ၾကပ္ၾကပ္ညစ္ေလ ကိေလသာအပူေတြ မ်ားမ်ားျဖစ္လာလုိ႔ပဲ ဆုိတာ သိေလျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားၿပီး အဲဒီကိေလသာ အညစ္အေၾကးေတြကုိ သန္႔စင္သြားေအာင္ သတိကပ္ၿပီး သိမွတ္ေပးတဲ့ သတိပ႒ာန္အလုပ္ကုိ ႀကိဳးစားအားထုတ္ၾကဖုိ႔ ဆုိျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဆုိလုိတာက ကိေလသာတရားေတြရဲ႕ ပူေလာင္မႈေၾကာင့္ စိတ္မွာညစ္ႏြမ္းၿပီး စိတ္ေတြညစ္လာတယ္ဆုိရင္ အဲဒီကိေလသာေတြကုိ တုိက္ထုတ္ပစ္ႏုိင္တဲ့ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အားေတာ္ေတြနဲ႔ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကုိယူၿပီး ကုိယ့္စိတ္ကုိ ဘုရားရွိခုိးတာ၊ ေမတၱာပုိ႔တာ၊ ပရိတ္ပ႒ာန္းရြတ္တာ စတဲ့ သမထအက်င့္ တစ္ခုခု၊ ဒါမွမဟုတ္ စိတ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႐ုပ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေပၚလာသမွ် အာ႐ုံေတြကုိ သတိကပ္ၿပီး သိမွတ္ေပးတဲ့ ဝိပႆနာအက်င့္ တစ္ခုခုမွာ အားထုတ္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေလ့က်င့္ၾကဖုိ႔လုိေၾကာင္း၊ စိတ္မ်ားမ်ားညစ္ေလ ဘုရားေရွ႕ကုိ မ်ားမ်ားေရာက္ေအာင္ သြားႏုိင္ေလျဖစ္ေအာင္ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ဆုံးမၿပီး စိတ္အညစ္အေၾကးကုိ စိတ္နဲ႔ ေဆးႏုိင္ဖုိ႔လုိေၾကာင္း အဲဒီလုိ စိတ္မွာျဖစ္တဲ့ ကိေလသာအညစ္ အေၾကးေတြကုိ သတိတရား လက္ကုိင္ထားၿပီး အက်င့္တရားနဲ႔ ပယ္ရွားႏုိင္မယ္ဆုိရင္ ညစ္ေနတဲ့စိတ္ေတြဟာ သစ္လာၾကမွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း စသျဖင့္ ဆုိလုိတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ဘာေၾကာင့္၊ ဘယ္သူ႔ေၾကာင့္၊ ဘာျဖစ္လုိ႔ ညာျဖစ္လုိ႔ စတာေတြေၾကာင့္ စိတ္ေတြညစ္ၿပီး ႐ုပ္ပါညစ္လာတတ္တဲ့ သူေတြအေနနဲ႔ စိတ္ညစ္တယ္ဆုိတာ ဘယ္သူ႔ေၾကာင့္ ဘယ္ဝါေၾကာင့္မ ွမဟုတ္ဘဲ ကုိယ္ကုိယ္တုိင္ပဲ ကုိယ့္စိတ္မွာလက္ခံလုိက္တဲ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ၊ မာန စတဲ့ကိေလသာ တရားေတြေၾကာင့္ ညစ္လာေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီကိေလသာတရားေတြကုိ ျပန္လည္တုိက္ထုတ္ႏုိင္ေအာင္ ကိေလသာကင္းေတာ္မူတဲ့ ဘုရားရွင္ရဲ႕အားနဲ႔ ဘုရားရွင္ရဲ႕ တရားေတာ္ေတြကုိသာ လက္ခံလုိက္နာၿပီး ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ သိေစႏုိင္တဲ့ သမထအက်င့္၊ ဝိပႆနာအက်င့္မ်ားကုိသာ မ်ားမ်ားအားထုတ္ကာ ညစ္ေနတဲ့စိတ္ကုိ သစ္ေအာင္သာ ႀကိဳးစားၾကပါလုိ႔ တုိက္တြန္းရင္း စိတ္မ်ားမ်ားညစ္ေလ ဘုရားေရွ႕ကုိ မ်ားမ်ားေရာက္ေအာင္ ႀကိဳးစားေစဖုိ႔ ေစတနာထား ေမတၱာအားျဖင့္ အသိေပးစကား ပါးလုိက္ရပါတယ္။
